Olijfolie kiezen: extra vierge, vierge of gewone olijfolie?

De soorten olijfolie

Olijfolie wordt gewonnen door olijven te persen. Er zijn verschillende kwaliteiten. Het Voedingscentrum beschrijft ze zo:

Soort	Hoe gemaakt	Smaak
Extra vierge	Alleen mechanisch geperst	Het meest uitgesproken; de duurste kwaliteit
Vierge	Alleen mechanisch geperst, zonder verhitting of extra middelen	Minder uitgesproken dan extra vierge
Gewone olijfolie	Mengsel van geraffineerde en vierge olie	Neutraler
Geraffineerde olie	Vierge olie die door verhitten en afkoelen is gezuiverd	Minder smaak

Daarnaast bestaat olie uit afvallen van olijven: olijven die door formaat, beschadigingen of rijpheid niet door de eerste selectie kwamen. Die olie is vaak van mindere kwaliteit.

Bron: Voedingscentrum, Olijfolie.

Welke olie waarvoor?

• Extra vierge: vooral koud, vanwege de smaak. Over salade, tomaten, brood, soep of een gerecht als het al op het bord ligt. Bij verhitten verdwijnt de smaak grotendeels.
• Vierge en gewone olijfolie: geschikt om te bakken en te braden.
• Altijd: laat olie niet roken in de pan. Dan kunnen ongezonde stoffen ontstaan.

Veel mensen hebben daarom twee flessen in huis: een goede extra vierge voor koud gebruik en een gewone olijfolie om mee te bakken.

Is olijfolie gezond?

Olijfolie bestaat voor ongeveer 70 procent uit enkelvoudig onverzadigde vetzuren en bevat vitamine E. Het Voedingscentrum adviseert om verzadigd vet, zoals roomboter, zoveel mogelijk te vervangen door onverzadigd vet. Onverzadigd vet verlaagt het LDL-cholesterol. Olijfolie blijft wel vet: een eetlepel bevat veel calorieën.

Het etiket lezen

• Categorie: extra vierge, vierge of olijfolie. Dit is de belangrijkste informatie.
• Herkomst: uit welk land of welke streek komen de olijven? Soms is het een mengsel uit meerdere landen.
• Beschermde naam: sommige olijfoliën uit een bepaalde streek hebben een Europese bescherming (BOB of BGA). Dan gelden strenge regels voor herkomst en maken.
• Oogst- of houdbaarheidsdatum: olijfolie wordt niet beter met de jaren. Hoe verser, hoe meer smaak.
• Fles: donker glas of blik beschermt de olie tegen licht.

Proeven

Goede extra vierge olijfolie kan fruitig, grasachtig, bitter of een beetje pittig in de keel zijn. Dat laatste is normaal en geen fout. Sommige delicatessenwinkels laten je proeven. Vraag welke olie mild is en welke krachtig. Een milde olie past bij vis en salade, een krachtige bij brood, tomaat en peulvruchten.

Bewaren

• Bewaar olijfolie donker en koel, maar niet in de koelkast. Daar wordt hij troebel en dik. Dat is niet schadelijk; op kamertemperatuur wordt hij weer helder.
• Zet de fles niet naast het fornuis. Warmte en licht maken de smaak minder.
• Draai de dop goed dicht. Lucht maakt de olie op den duur ranzig.
• Gebruik een geopende fles liefst binnen een paar maanden.

Olijfolie als cadeau

Een mooie fles olijfolie is een fijn cadeau voor iemand die graag kookt. Combineer hem met een goed brood, een potje olijven of tapenade en een stuk kaas. Zo maak je een klein pakket uit de delicatessenwinkel. Meer ideeën voor hapjes vind je in borrelplank samenstellen.

Zoek je een delicatessenwinkel bij jou in de buurt? Met Smaakbuurt zoek je op plaats of postcode.